Vaginisme: oorzaken, gevolgen en behandeling

Vaginisme is een aandoening waarbij de spieren rondom de vagina onwillekeurig samentrekken bij pogingen tot penetratie. Dit maakt geslachtsgemeenschap, gynaecologisch onderzoek of het inbrengen van een tampon pijnlijk of onmogelijk.

Hoewel het onderwerp weinig besproken wordt, is vaginisme een van de meest voorkomende seksuele klachten waarvoor vrouwen hulp zoeken bij een seksuoloog.

Hoe voelt vaginisme?

Vrouwen met vaginisme beschrijven de ervaring vaak als een "muur" of "blokkade" die penetratie belemmert. De samentrekking van de bekkenbodemspieren is onwillekeurig — ze hebben er geen controle over, hoe ontspannen of gemotiveerd ze ook zijn.

Dit leidt tot een vicieuze cirkel: de anticipatie van pijn veroorzaakt spanning, die spanning versterkt de spiersamentrekking, en die samentrekking bevestigt de angst. Zonder behandeling doorbreekt dit patroon zichzelf zelden.

Oorzaken

Vaginisme heeft zelden één duidelijke oorzaak. Mogelijke bijdragende factoren zijn:

• Psychologische factoren: angst, controlebehoeftigheid, negatieve overtuigingen over seksualiteit
• Traumatische ervaringen: seksueel misbruik, pijnlijke medische ingrepen, negatieve eerste seksuele ervaringen
• Relationele factoren: communicatieproblemen, intimiteitsangst
• Culturele of religieuze achtergrond: opvoeding waarbij seks als taboe of gevaarlijk werd gepresenteerd
• Medische aandoeningen: infecties, huidaandoeningen of hormonale veranderingen kunnen de drempel verlagen

Belangrijk: vaginisme is geen bewuste keuze en geen teken van een gebrek aan verlangen of liefde.

Behandeling

Vaginisme is een van de best behandelbare seksuele aandoeningen. Met de juiste aanpak herstelt het overgrote deel van de vrouwen volledig.

Cognitieve gedragstherapie (CGT) helpt om negatieve overtuigingen en vermijdingsgedrag te doorbreken. We werken aan de onderliggende angsten en de gedachten die de spiersamentrekking in stand houden.

Graduele desensitisatie is een geleidelijke, stapsgewijze oefenreeks — often in combinatie met dilatators — waarbij u op eigen tempo leert om penetratie te hervatten zonder angst of pijn.

Bekkenfysiotherapie wordt vaak aanbevolen als aanvulling op psychologische begeleiding, voor gerichte ontspanningsoefeningen en bewustzijn van de bekkenbodemspieren.

Partnerbegeleiding kan zinvol zijn wanneer de relatie onder de druk van vaginisme te lijden heeft.

Het eerste gesprek

Als u vermoedt dat u last heeft van vaginisme, weet dan: u hoeft dit niet alleen te dragen. Een eerste gesprek bij een klinisch seksuoloog is vertrouwelijk en niet-oordelend. We beginnen altijd met luisteren — zonder haast, zonder oordeel.

Neem contact op of maak een afspraak via de boekingspagina.